Professional Ethics and Conduct
The ethical frameworks, disciplinary codes, fee structures, confidentiality requirements, and guild regulations governing Yoruba diviners and herbal healers.
intermediatehigh·
Loading…
The ethical frameworks, disciplinary codes, fee structures, confidentiality requirements, and guild regulations governing Yoruba diviners and herbal healers.
Ọ̀rọ̀ Yorùbá tí a fà yọ, àwọn òwe, oríkì, ẹsẹ Ifá, orí-ọ̀rọ̀ ìtumọ̀, orúkọ Odù àti àwọn orísun wà gẹ́gẹ́ bí àkójọpọ̀ yìí ti kọ wọ́n sílẹ̀, ní gbogbo èdè.
Ètò ìtọ́jú ìlera àbáláyé àti ìfọ̀rọ̀wérọ̀ tẹ̀mí ti Yorùbá ń ṣiṣẹ́ lábẹ́ ètò tí a gbé kalẹ̀ fún ìhùwàsí iṣẹ́, àwọn ìlànà ìmọ̀-iṣẹ́, àti àwọn ojúṣe tẹ̀mí. Àwọn adánrawò (Babaláwo) àti àwọn oníṣègùn (Oníṣègùn) wà lábẹ́ ìdarí nípasẹ̀ àkókò kíkọ́ṣẹ́ gígùn, àbójútó ẹgbẹ́-iṣẹ́ àwùjọ, àwọn òfin líle lórí àṣírí mímọ́, àti àwọn èèwọ̀ tẹ̀mí (èèwọ̀). Títẹ àwọn ìlànà ìwà rere wọ̀nyí lójú, láti orí ìfipágba-owó títí dé ṣíṣí àṣírí àwọn oníbàárà payá, ń mú ìfìyàjẹni láti ọ̀dọ̀ àjọ wá, ìbáwí látọ̀dọ̀ àwọn ẹlẹgbẹ́ láwùjọ, àti ẹ̀san láti ọ̀run wá [S1][S3][S4][S7].
Ìpìlẹ̀ ìwà rere ti ìwòsàn àti ìdáfá àbáláyé ti Yorùbá dá lórí èrò ìmọ̀-ọ̀rọ̀ ti ìwà-pẹ̀lẹ́ (ìwà pẹ̀lẹ́ tàbí ìwà rere) [S1][S2]. Ọ̀rọ̀ náà wá láti inú ìtumọ̀-ìpìlẹ̀ṣẹ̀ ọ̀rọ̀ ìwà (ìwà, ẹ̀dá, tàbí wíwà) àti pẹ̀lẹ́ (pẹ̀lẹ́, fífọkànbàlẹ̀, tàbí pípòròrò). Nínú àkójọpọ̀ lítíréṣọ̀ Ifá, a ka ìmọ̀ iṣẹ́ tó jinlẹ̀ sí asán bí kò bá sí ẹ̀kọ́ ìwà rere nínú rẹ̀. A béèrè lọ́wọ́ olùṣe-iṣẹ́ náà láti pa òdodo (truthfulness) mọ́ àti òtítọ́ (òtítọ́), nípa fífi àlàáfíà àwùjọ, ìrẹ̀lẹ̀, àti sùúrù síwájú ojúkòkòrò ohun-ìní ti ayé [S1][S2].
Ìdúró ìwà rere yìí fi lélẹ̀ pé àwọn oníwòsàn àti àwọn adánrawò wà ní ipò ìgbẹ́kẹ̀lé mímọ́. Àkójọpọ̀ Ifá, pàápàá jùlọ nínú àwọn orí bíi Èjì Ogbè àti Ìrẹtẹ̀ Òtúrá, gbé àwọn ìtọ́sọ́nà tó ṣe kedere kalẹ̀ nípa ìhùwàsí iṣẹ́: àwọn olùṣe-iṣẹ́ kò gbọdọ̀ lo ìpọ́njú àwọn oníbàárà láti jẹ wọ́n níyà, wọ́n gbọdọ̀ yẹra fún àwọn àsọtẹ́lẹ̀ ẹ̀tàn, wọn kò sì gbọdọ̀ lo agbára awo fún àwọn ète ibi lásán [S1]. A kò wo olùṣe-iṣẹ́ náà bí olùpèsè iṣẹ́ fún owó lásán, bí kò ṣe bí alárinà ti ayé fún ètò àbáláyé ti àgbáyé (àṣẹ). Nítorí náà, kì í ṣe àwọn àwùjọ ènìyàn nìkan ló ń ṣàbójútó ìhùwàsí iṣẹ́ náà, ṣùgbọ́n àwọn òrìṣà tí ó ní í ṣe pẹ̀lú àwọn ẹ̀ka wọ̀nyí ń darí rẹ̀ tààràtà: Ọ̀rúnmìlà, òrìṣà ọgbọ́n àti ìdáfá, àti Ọ̀sanyìn, òrìṣà ìmọ̀ egbòogi àti egbò-igi [S1][S3].
Ètò ìwòsàn àbáláyé ti Yorùbá ní àwọn ẹ̀ka pàtàkì méjì ti àwọn amọṣẹ́dunjú nínú, bó tilẹ̀ jẹ́ pé ààlà iṣẹ́ wọn ṣì jẹ́ kókó ìtúpalẹ̀ láàárín àwọn onímọ̀ nípa àṣà àti àwọn ọ̀mọ̀wé ìbílẹ̀:
+-------------------------------------------------------------------------+
| YORUBA HEALING & DIVINATION ROLES |
+-------------------------------------------------------------------------+
| |
| Babaláwo ("Father of Secrets") Oníṣègùn ("Owner of Medicine") |
| - Spiritual counseling & divination - Botanical pharmacology |
| - Recitation of ese Ifa (256 Odù) - Physical diagnostics |
| - Sacrificial mediation (ẹbọ) - Preparation of herbal cures |
| - Bound to Ọ̀rúnmìlà - Bound to Ọ̀sanyìn |
| |
| [ Shared Anchor: Ìwà-pẹ̀lẹ́ / Moral Character ] |
+-------------------------------------------------------------------------+
Ọ̀rọ̀ náà Babaláwo túmọ̀ ní tààràtà sí "baba/ọ̀gá àwọn àṣírí" tàbí "baba àwọn awo," tí a fà jáde láti inú baba (father), ní (to possess), àti awo (mystery, secret, or esoteric knowledge) [S3][S4]. Babaláwo ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí adánrawò, onímọ̀-ọ̀rọ̀, àti olùgbaniníyànjú tẹ̀mí. Ohun-èlò ìṣègùn àkọ́kọ́ rẹ̀ ni àkójọpọ̀ Ifá, èyí tí a ń lò nípasẹ̀ yíyí àwọn ikin mẹ́rìndínlógún mímọ́ padà (ikin) tàbí ọ̀pẹ̀lẹ̀ ìdáfá (ọ̀pẹ̀lẹ̀). Ojúṣe iṣẹ́ rẹ̀ ni láti ṣàwárí ìpọ́njú tẹ̀mí, rí i dájú pé ìṣọ̀kan wà pẹ̀lú àwọn baba ńlá àti àgbáyé, pèsè àwọn ẹbọ tó yẹ (ẹbọ), àti láti gba àwọn oníbàárà níyànjú sí ìbágbépọ̀ rere nínú àwùjọ àti nípa tẹ̀mí [S4].
Ọ̀rọ̀ náà Oníṣègùn túmọ̀ ní tààràtà sí "ẹni tí ó ni oògùn," èyí tí a ṣẹ̀dá láti inú àsomọ́-ìbẹ̀rẹ̀ oní- (owner/possessor) àti oògùn tàbí èṣègùn (medicine/pharmacological cure) [S3]. Oníṣègùn jẹ́ amọ̀ràn nípa ìwòsàn ara, pípèsè egbòogi, àti ìmọ̀ ewéko. Ó ń kó àwọn egbò, èèpo-igi, ewéko, àti àwọn ẹ̀yà ara ẹranko jọ láti pèsè àwọn ìtọ́jú fún àwọn àìsàn ara àti àwọn àìsàn tí ó ní í ṣe pẹ̀lú ọpọlọ àti ìmọ̀lára [S3][S5].
Àwọn ọ̀mọ̀wé kò fẹnu kò lórí ìyapa nínú ìtàn láàárín àwọn ipò méjèèjì yìí. Anthony Buckley àti Una Maclean ṣe àkọsílẹ̀ àpapọ̀ iṣẹ́ tó pọ̀ nínú ètò ìwòsàn, èyí tó fi hàn pé èrò ìwádìí àìsàn ti Yorùbá ń tọ́jú àwọn àìsàn tẹ̀mí àti ti ara ní àpapọ̀, èyí tó túmọ̀ sí pé ọ̀pọ̀lọpọ̀ adánrawò ló ń pèsè egbòogi, nígbà tí àwọn oníṣègùn náà máa ń lo àwọn ọgbọ́n tẹ̀mí tàbí ọfọ̀ léraléra [S3][S5]. Lọ́nà mìíràn, D. D. O. Oyebola àti àwọn ọ̀mọ̀wé ìbílẹ̀ mélòó kan sọ pé àwọn iṣẹ́ méjèèjì jẹ́ iṣẹ́ ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ nínú ìtàn tí àwọn ẹgbẹ́-iṣẹ́ adáṣe ń ṣàkóso wọn, pẹ̀lú àwọn ààtò ìbẹ̀rẹ̀ iṣẹ́ ọ̀tọ̀, àti ìdúróṣinṣin ọ̀tọ̀ sí ẹgbẹ́-iṣẹ́ [S7].
A máa ń gba ẹ̀tọ́ ìmọ̀-iṣẹ́ nínú àṣà ìṣègùn àbáláyé ti Yorùbá nípasẹ̀ àkókò kíkọ́ṣẹ́ tó gùn tí ó sì le koko, dípò wíwọlé lásán láti ọjà gbangba. Akẹ́kọ̀ọ́ kan, tí a ń pè ní ọmọ awo (ní tààràtà "ọmọ awo" tàbí akọ́ṣẹ́mọṣẹ́), ń wọ inú agbo-ilé ọ̀gá tó ti fìdí múlẹ̀ fún àkókò ìdánilẹ́kọ̀ọ́ tí ó sábà máa ń gba láàárín ọdún mẹ́ta sí mẹ́wàá tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ [S4].
Láàárín àkókò yìí, àwọn ohun tí a nílò nínú ẹ̀kọ́ náà pọ̀ jọjọ:
Fífi àṣẹ fún ẹnì kan láti dá ṣiṣẹ́ máa ń wáyé kìkì lẹ́yìn àyẹ̀wò kíkún látọwọ́ àwọn àgbà awo àti ìgbàwọlé ní gbogbo ọ̀nà lẹ́yìn náà. Láìsí ìbùkún àti ìfọwọ́sí kedere látọ̀dọ̀ àwọn olórí ẹgbẹ́ awo, ẹnì kankan tí ó bá gbìyànjú láti ṣe iṣẹ́ yìí ni a máa ń kà sí ayédèrú tàbí àwòkó (àwòkó), tí kò ní ẹ̀tọ́ iṣẹ́ àti àṣẹ ẹ̀mí [S1][S4].
Òfin ìwà rere nípa pípa àsírí mọ́ nínú ìwòsàn Yorùbá fìdí múlẹ̀ nínú èrò ìpìlẹ̀ ti awo (àsírí, ohun ìjìnlẹ̀, tàbí ìgbẹ́kẹ̀lé mímọ́) [S3]. Nígbà tí oníbàárà bá wá fún ìwádìí, a máa ń ṣe gbogbo nǹkan lábẹ́ ẹ̀jẹ́ iṣẹ́ líle ti ìpamọ́:
Títẹ̀fin ìpamọ́ iṣẹ́ lójú ni a ń wò gẹ́gẹ́ bí ẹ̀ṣẹ̀ tó ń ba ìgbẹ́kẹ̀lé mímọ́ láàárín oníbàárà, oníṣẹ́, àti àwọn òrìṣà tó ń ṣàkóso jẹ́. Babaláwo tí ó bá ń sọ̀rọ̀ ẹ̀yìn àwọn oníbàárà rẹ̀ ń pàdánù ìgbẹ́kẹ̀lé láwùjọ, ó ń dojúkọ ìlélepò lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ láti ọ̀dọ̀ ẹgbẹ́ rẹ̀, ó sì ń fi ara rẹ̀ wewu ìjìyà látọ̀dọ̀ àwọn agbára ẹ̀mí [S1][S3].
Ètò owó-iṣẹ́ nínú ìwòsàn àbáláyé ti Yorùbá ni a ṣe láti mú ìwọ̀ntúnwọ̀nsì wá láàárín gbígbé ayé oníṣẹ́ nípa owó àti rírí i dájú pé gbogbo ènìyàn ló lè rí ìtọ́jú ìlera gbà [S4][S5]. Àwọn àkọsílẹ̀ ìtàn fi hàn pé a ya owó sọ́tọ̀ dáadáa láàárín owó ìwádìí, àwọn ohun ètùtù, àti owó oògùn.
+-------------------------------------------------------------------------+
| STRUCTURE OF PRACTITIONER REMUNERATION |
+-------------------------------------------------------------------------+
| |
| 1. Consultation Fee (Owó Ìbò) |
| - Mandatory, nominal payment to open communication with the sacred. |
| |
| 2. Ritual and Sacrificial Expenses (Ẹbọ) |
| - Direct cost of animals, materials, and items for the ritual. |
| - Practitioner retains only prescribed traditional portions. |
| |
| 3. Treatment and Pharmacological Compensation |
| - Modest upfront cost for basic herbal gathering. |
| - Major compensation deferred until efficacy/cure is demonstrated. |
| |
+-------------------------------------------------------------------------+
Nínú ìwádìí Ifá ti Ifá, bíbẹ̀rẹ̀ ìkíyèsí nílò sísan owó àpẹẹrẹ dandan tí a mọ̀ sí owó ìbò [S4]. A mọ̀ọ́mọ̀ jẹ́ kí owó yìí kéré púpọ̀ kí òṣì má bàa dí ẹnikẹ́ni lọ́wọ́ láti wá ìwádìí ẹ̀mí. Sísan owó náà ní ète ti ìmọ̀-ìjìnlẹ̀ ẹ̀mí: ó ń sọ àdéhùn láàárín olùwádìí àti àwọn ẹ̀mí di ohun tí a fọwọ́ sí, ní rírí i dájú pé ìwádìí náà jẹ́ ohun tí ó lẹ́sẹ̀ ńlẹ̀ ní ti àṣà [S4].
Àwọn òfin àbáláyé fi lélẹ̀ pé a kò gbọ́dọ̀ dẹ́kun fífúnni ní oògùn pàtàkì nítorí àìlè san owó tó pọ̀ kọjá ààlà látọwọ́ ẹnì kan [S1][S5]. Una Maclean sọ pé láàárín àwọn oníṣègùn àbáláyé (Oníṣègùn), àṣà àtijọ́ gbèfò fún ètò àdéhùn tó dá lórí àbájáde:
Gbígba owó tí ó pọ̀ kọjá ààlà tí ó sì ń jẹ àwọn ènìyàn run, tàbí lílo ẹ̀rù ikú tàbí àjálù oníbàárà láti rí owó gbà lọ́wọ́ rẹ̀, ni a pín sí nínú àkójọ Ifá gẹ́gẹ́ bí ẹ̀ṣẹ̀ ńlá nínú iṣẹ́ tí ń mú ìparun bá oníṣẹ́ náà [S1].
Àwọn ètò àbáláyé ti Yorùbá fọwọ́ sí i kedere tí wọ́n sì pín oríṣiríṣi àwọn ọ̀nà àṣìṣe iṣẹ́ sí ẹ̀ka:
+-------------------------------------------------------------------------+
| CATEGORIES OF MALPRACTICE |
+-------------------------------------------------------------------------+
| |
| 1. Àwòkó (Amateurism & Fraud) |
| - Fabricating or misquoting verses of the Odù Ifá. |
| - Practicing without completed apprenticeship or authorization. |
| |
| 2. Predatory Exploitation |
| - Manufacturing false omens of doom to demand inflated sacrifices. |
| - Demanding extortionate payments from vulnerable clients. |
| |
| 3. Breach of Confidentiality |
| - Divulging client confessions, illnesses, or rituals to the public.|
| |
| 4. Sorcery and Malicious Medicine |
| - Using pharmacological or spiritual potency to harm or kill. |
| - Violating the fundamental vow to protect life. |
| |
+-------------------------------------------------------------------------+
Mímú àwọn ìlànà iṣẹ́ ṣẹ ní àtẹ̀yìnwá máa ń wáyé nípasẹ̀ àwọn ẹgbẹ́ iṣẹ́ ọwọ́ ti agbègbè (Ẹgbẹ́) dípò àwọn òfin ìjọba àpapọ̀ ti ìṣàkóso ìlú [S6][S7].
Àwọn babaláwo láàárín ìlú kan, ilẹ̀-ọba, tàbí àgbègbè kan ni a ṣètò sí inú Ẹgbẹ́ Awo, lábẹ́ ìdarí àwọn olóyè àgbà tí a mọ̀ dájú:
Àwọn olórí wọ̀nyí ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí aláṣẹ fún ìfilọ́hùn-un àti ìbáwí. Wọ́n ń ṣe ìwádìí lórí àwọn ẹ̀sùn àìmọṣẹ́ṣe, wọ́n ń parí aáwọ̀ owó láàárín àwọn awo àti àwọn oníbàárà tí kò tẹ́ lọ́rùn, wọ́n sì ń pa ìlànà ìkọ́ṣẹ́ tí a ń fún àwọn ọmọ-iṣẹ́ mọ́ [S6][S7]. Bákan náà, àwọn oníṣègùn ń ṣètò ara wọn lábẹ́ Ẹgbẹ́ Oníṣègùn, èyí tí ń bójútó ìwà rere ti àwọn oníwòsàn egbòogi tí ó sì ń ṣe ìtọ́jú àwọn ààlà iṣẹ́ [S7].
Ìdúróṣinṣin iṣẹ́ àwọn babaláwo ni a ń bójútó nípasẹ̀ àwọn ìpàdé àjọ tí ó wà déédéé. Ní àwọn àwùjọ bíi Ilé-Ifẹ̀ àti káàkiri ilẹ̀ Yorùbá, àwọn babaláwo máa ń péjọ ní gbogbo ọjọ́ mẹ́rìndínlógún fún ìpàdé Ìtàdógún [S6].
Nígbà Ìtàdógún:
Àwọn ìgbésẹ̀ ìbáwí tí ó wà fún ẹgbẹ́ náà pẹ̀lú ìkìlọ̀ kọ̀rọ̀, owó-ìtanràn dandan, dídáwọ́ iṣẹ́ dúró fúngbà díẹ̀, yíyẹra fún ẹni náà láwùjọ, àti lílé ẹni náà jáde pátápátá kúrò nínú ẹgbẹ́, èyí tí ó ń fòpin sí agbára awo náà láti ní oníbàárà ní agbègbè náà [S7].
Lẹ́yìn àyẹ̀wò láàárín ẹgbẹ́ ènìyàn àti ìbáwí ẹgbẹ́, ohun àkọ́kọ́ tí ń dènà àbùkù iṣẹ́ nínú ojú-ìwòye ayé ti Yorùbá ni ìdánilójú nípa ẹ̀san ti ayé àìrí [S1][S3]. Àwọn awo ń ṣiṣẹ́ lábẹ́ àwọn ẹ̀jẹ́ dandan tí wọ́n bú sí Ọ̀rúnmìlà, Ọ̀sanyìn, tàbí ìran àwọn baba ńlá nígbà ìtẹ̀fá wọn.
Àwọn ìlànà ẹ̀mí fún mímú èyí ṣẹ ń ṣiṣẹ́ nípasẹ̀ àwọn èrò pàtó:
Nítorí pé a ka àwọn ìbáwí ti ayé àìrí sí ohun tí a kò lè sá fún, wọ́n ń pèsè ìṣàkóso ìwà rere ti inú lọ́hùn-ún tí ó ń fún àbójútó àwọn ẹgbẹ́ awo lókun [S1][S3].
Nígbà ìparí ọ̀rúndún kọkàndínlógún àti ogún, àwọn ètò àkóso amúnisìn àti ìfẹ̀síwájú àwọn ohun-èkìtí ìṣègùn ti òde-òní yí ojú ìwòye ìṣègùn ìbílẹ̀ padà. Láti dojú kọ ọ̀rọ̀ títà, ìpolówó tí a kò fọwọ́ sí, àti ìbàjẹ́ àṣẹ ẹgbẹ́ àwọn oníṣẹ́-ọwọ́ tí ó dá lórí ìran ní àwọn ìlú ńlá, àwọn ìjọba ìpínlẹ̀ ti òde-òní gbé àwọn àjọ alákòóso tí ó ní àtìlẹ́yìn òfin kalẹ̀ láti bá àwọn olùṣe ìṣègùn ìbílẹ̀ ṣiṣẹ́ pọ̀ [S7].
Àpẹẹrẹ pàtàkì ti ìdàgbàsókè àwọn àjọ yìí ni dídá Lagos State Traditional Medicine Board sílẹ̀, èyí tí a gbé kalẹ̀ lábẹ́ Lagos State Law No. 7 of 1980 [S7].
A gbé Ìgbìmọ̀ náà kalẹ̀ láti ṣàṣeparí àwọn ète àkóso àti ìlànà mélòó kan:
Ìlànà ìṣàkóso ti òde-òní yìí dúró gẹ́gẹ́ bí afárá láàrín àwọn àjọ, tí ó sọ ipa ìbáwí ti ìtàn ti àwọn ẹgbẹ́ oníṣẹ́ ìbílẹ̀ (ẹgbẹ́) di èyí tí ó wà lábẹ́ ìlànà òfin ti òde-òní [S7].
Ìkẹ́kọ̀ọ́ nípa ìwà tọ́ ti àwọn olùṣe ìṣègùn Yorùbá ní àwọn àríyànjiyàn tí a kọ sílẹ̀ àti àwọn àìdánilójú nípa ìtàn nínú.
Àríyànjiyàn pàtàkì láàrín àwọn onímọ̀ dá lórí ẹ̀tọ́ àti wíwà àwọn obìnrin nínú àwọn ipò gíga ti iṣẹ́ ifá dídá nínú ìtàn:
Àwọn onímọ̀ ṣì pín sí méjì lórí ìyàtọ̀ àti àìkópa-ara-wọn nínú ìtàn láàrín Babaláwo àti Oníṣègùn:
Àkọsílẹ̀ ìtàn kò ní ẹ̀rí kankan nípa àkójọpọ̀ àkọsílẹ̀ ìlànà ìwà rere gbogbogbòò ti gbogbo ilẹ̀ Yorùbá tàbí ètò iye owó iṣẹ́ tí ó wà nínú òfin ṣáájú ọ̀rúndún ogún. Ìṣàkóso ìbílẹ̀ kò wà ní àyè kan ṣoṣo káàkiri àwọn ìlú-ìjọba tí ó dá dúró, àwọn ilẹ̀ ọba (òkè-ẹ̀bá), àti àwọn agbo-ilé ìran. Fún ìdí èyí, bí àbojútó ẹgbẹ́ ṣe le tó, ìṣètò iye owó tí a gbà, àti mímú ìyà jẹ àwọn ayédèrú oníṣègùn yàtọ̀ láti agbègbè kan sí òmíràn, ó sì sinmi lórí agbára àwọn àgbàlagbà àti àwọn ìran agbègbè [S6][S7].
[S1] Wande Abimbola, Ifá: An Exposition of Ifá Literary Corpus (Oxford University Press Nigeria, 1976).
[S2] Wande Abimbola, "Iwapele: The Concept of Good Character in Ifa Literary Corpus," in Yoruba Oral Tradition, ed. Wande Abimbola (University of Ibadan Press, 1975), pp. 389–420.
[S3] Anthony D. Buckley, Yoruba Medicine (Clarendon Press / Oxford University Press, 1985).
[S4] William Bascom, Ifa Divination: Communication Between Gods and Men in West Africa (Indiana University Press, 1969).
[S5] Una Maclean, Magical Medicine: A Nigerian Case-Study (Allen Lane / Penguin Books, 1971).
[S6] Jacob K. Olupona, City of 256 Gods: Civic Culture and African Polytheism in Ile-Ife (University of California Press, 2011).
[S7] D. D. O. Oyebola, "Professional associations, ethics and discipline among Yoruba traditional healers of Nigeria," Social Science & Medicine. Part B: Medical Anthropology, Vol. 15, No. 2 (1981), pp. 87–92.
What ebo does inside the system's own logic, its dependence on divination, the range from daily offering to symbolic substitution, and why the missionary reading of it as appeasement was wrong.
Ifá is a Yorùbá system for reaching a decision by casting a signature, retrieving the memorised verses filed under it, and reasoning from the precedents they contain.
What the instruments are, how a consultation runs from the client's whispered question to the prescribed offering, and which decisions belong to the diviner and which do not.
The scale of the documented Yoruba pharmacopoeia, how plants are classified and named, the tonal wordplay that makes a plant's name a mnemonic for its use, and a worked table of named plants against what pharmacological research has and has not established.
An analysis of the pedagogical structures, initiation rites, duration, and esoteric boundaries governing Ifá diviners, herbalists, and deity priests in Yoruba tradition.
The distinct Yoruba ritual, medical and priestly occupations, what each is trained to do, what each may not do, and where they are commonly confused with one another.